Trong thực tế giao dịch bất động sản, nhiều trường hợp đất chưa đủ điều kiện cấp sổ đỏ vẫn được mua bán bằng nhiều hình thức khác nhau. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về khả năng công chứng giao dịch đối với đất chưa đủ điều kiện cấp sổ và những rủi ro pháp lý tiềm ẩn cho các bên tham gia.
>>> Xem thêm: Cần công chứng ngoài giờ? Văn phòng công chứng có thể hỗ trợ bạn.
1. Khái niệm đất chưa đủ điều kiện cấp sổ theo quy định pháp luật

1.1. Đất chưa đủ điều kiện cấp sổ là gì
- Đất chưa đủ đ/k cấp sổ là thửa đất chưa đáp ứng các tiêu chí được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Các trường hợp phổ biến gồm đất lấn chiếm, đất vi phạm quy hoạch, đất chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính.
- Một số thửa đất có nguồn gốc hợp pháp nhưng thiếu hồ sơ pháp lý đầy đủ.
1.2. Căn cứ pháp lý về điều kiện cấp sổ đỏ
- Điều 99 và Điều 100 Luật Đất đai 2013 quy định các trường hợp được cấp sổ đỏ.
- Điều 101 Luật Đất đai 2013 quy định việc cấp sổ cho đất không có giấy tờ.
- Nếu không thuộc các trường hợp trên, đất được xem là chưa đủ điều kiện cấp sổ.
2. Đất chưa đủ điều kiện cấp sổ có công chứng giao dịch được không
2.1. Nguyên tắc công chứng giao dịch quyền sử dụng đất
- Điều 167 Luật Đất đai 2013 quy định hợp đồng chuyển nhượng đất phải được công chứng.
- Điều 188 Luật Đất đai 2013 quy định điều kiện thực hiện quyền sử dụng đất.
- Một trong các điều kiện bắt buộc là phải có Giấy chứng nhận.
2.2. Trường hợp đất chưa đủ điều kiện cấp sổ không được công chứng
- Đất chưa đủ đ/k cấp sổ không đáp ứng Điều 188 Luật Đất đai 2013.
- Công chứng viên không có cơ sở pháp lý để chứng nhận hợp đồng.
- Việc công chứng trong trường hợp này là trái quy định pháp luật.
>>> Xem thêm: Khi giao dịch nhà đất, lựa chọn Dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói uy tín sẽ giúp bạn tránh rủi ro pháp lý về sau.
3. Các hình thức giao dịch thường gặp

3.1. Giao dịch bằng giấy tay
- Nhiều bên lập giấy tay mua bán đất chưa đủ đ/k cấp sổ.
- Hình thức này không được pháp luật công nhận.
- Tòa án thường tuyên giao dịch vô hiệu khi xảy ra tranh chấp.
3.2. Hợp đồng đặt cọc
- Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015 cho phép đặt cọc.
- Tuy nhiên đặt cọc không làm phát sinh quyền sử dụng đất.
- Rủi ro rất cao nếu không chuyển nhượng được đất sau đó.
4. Rủi ro pháp lý khi giao dịch đất chưa đủ điều kiện cấp sổ
4.1. Rủi ro hợp đồng vô hiệu
- Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015 quy định giao dịch vi phạm điều cấm của luật.
- Hợp đồng mua bán đất chưa đủ đ/k cấp sổ có thể bị vô hiệu.
- Các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.
4.2. Rủi ro mất tiền và tranh chấp kéo dài
- Người mua có thể không được cấp sổ đỏ sau giao dịch.
- Việc khởi kiện đòi tiền thường kéo dài và phức tạp.
- Chi phí tố tụng và thời gian giải quyết rất lớn.
>>> Xem thêm: Hướng dẫn Thủ tục làm sổ đỏ này sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian, công sức và chi phí.
5. Trách nhiệm của công chứng viên đối với đất chưa đủ điều kiện cấp sổ
5.1. Nghĩa vụ từ chối công chứng
- Luật Công chứng 2014 quy định công chứng viên phải kiểm tra tính hợp pháp.
- Công chứng viên có quyền và nghĩa vụ từ chối hồ sơ không đủ điều kiện.
- Việc từ chối nhằm bảo vệ quyền lợi các bên và trật tự pháp luật.
5.2. Trách nhiệm pháp lý nếu công chứng trái luật
- Công chứng sai có thể phải bồi thường thiệt hại.
- Công chứng viên có thể bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt hành chính.
- Trường hợp nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
6. Ví dụ minh họa thực tế
Ông A mua một thửa đất chưa được cấp sổ đỏ tại khu dân cư. Hai bên chỉ lập giấy tay và giao đủ tiền. Sau đó khu đất bị xác định nằm trong quy hoạch công cộng. Cơ quan nhà nước từ chối cấp sổ đỏ. Tòa án tuyên hợp đồng mua bán vô hiệu và phát sinh tranh chấp kéo dài.
7. Kết luận
Đất chưa đủ điều kiện cấp sổ đỏ không được công chứng giao dịch chuyển nhượng.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Công chứng hưởng di sản từ tài sản có tranh chấp theo luật.
>>> Thủ tục công chứng gồm những bước pháp lý nào để đảm bảo hiệu lực giấy tờ?
>>> Vì sao người dân nên tra cứu trước khi lựa chọn văn phòng công chứng Hà Nội?
>>> Chứng thực sao y: Bản chất pháp lý và phạm vi sử dụng trong hành chính.
>>> Hợp đồng mua bán xe: Nguyên tắc chuyển giao quyền sở hữu theo luật.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com










