Trong thực tế, nhiều tranh chấp xảy ra do các thành viên trong gia đình không hiểu rõ quy định về thừa kế tài sản theo pháp luật. Không ít trường hợp người thân cho rằng mình đương nhiên được hưởng di sản nhưng trên thực tế lại không thuộc hàng thừa kế theo quy định.

Việc nắm rõ ai là người được hưởng thừa kế, thứ tự hưởng di sản và nguyên tắc phân chia tài sản sẽ giúp hạn chế tranh chấp, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

>>> Xem thêm: Đôi khi, điều bạn cần chỉ là một văn phòng công chứng gần đây làm việc tận tâm

1. Khái niệm và nguyên tắc về thừa kế tài sản theo pháp luật

1.1. Thừa kế tài sản là gì?

Thừa kế tài sản là việc chuyển quyền sở hữu tài sản của người đã chết cho người còn sống theo:

Di chúc
Hoặc theo quy định của pháp luật

Tài sản được để lại có thể bao gồm:

Nhà đất
Tiền
Xe cộ
Tài sản có giá trị khác
Quyền tài sản hợp pháp

1.2. Khi nào áp dụng thừa kế theo pháp luật?

Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong các trường hợp như:

Người chết không để lại di chúc
Di chúc không hợp pháp
Người được chỉ định thừa kế không còn sống
Người thừa kế từ chối nhận di sản
Không xác định được người hưởng theo di chúc

Trong các trường hợp này, di sản sẽ được chia theo quy định của Bộ luật Dân sự.

1.3. Nguyên tắc chia thừa kế theo pháp luật

Việc chia thừa kế theo pháp luật được thực hiện dựa trên các nguyên tắc:

Những người cùng hàng thừa kế được hưởng phần bằng nhau
Chỉ khi không còn ai ở hàng thừa kế trước thì hàng sau mới được hưởng
Việc phân chia phải đảm bảo đúng quy định pháp luật

Nếu có tranh chấp:

Các bên có thể tự thỏa thuận
Hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết

2. Ai là người được hưởng thừa kế theo pháp luật?

2.1. Hàng thừa kế thứ nhất

Đây là hàng thừa kế được ưu tiên cao nhất, bao gồm:

Vợ hoặc chồng của người chết
Cha mẹ ruột
Cha mẹ nuôi
Con ruột
Con nuôi hợp pháp

Những người thuộc hàng này:

Được hưởng phần di sản bằng nhau

Ví dụ:

Người chết có vợ và 2 người con
Di sản sẽ được chia đều cho 3 người nếu không có thỏa thuận khác

2.2. Hàng thừa kế thứ hai

Nếu không còn ai ở hàng thừa kế thứ nhất thì di sản sẽ được chia cho hàng thứ hai, bao gồm:

Ông bà nội, ông bà ngoại
Anh chị em ruột của người chết
Cháu ruột mà người chết là ông bà nội, ông bà ngoại

Hàng thừa kế này chỉ được hưởng khi:

Hàng thứ nhất không còn ai
Hoặc tất cả từ chối nhận di sản

2.3. Hàng thừa kế thứ ba

Hàng thừa kế thứ ba gồm:

Cụ nội, cụ ngoại
Bác, chú, cậu, cô, dì ruột
Cháu ruột mà người chết là bác, chú, cậu, cô, dì
Chắt ruột

Việc hưởng thừa kế ở hàng này xảy ra khá ít trong thực tế do còn phụ thuộc tình trạng của các hàng trước.

2.4. Người không được quyền hưởng thừa kế

Một số trường hợp sẽ không được hưởng di sản, chẳng hạn:

Người cố ý xâm phạm tính mạng người để lại di sản
Người ngược đãi nghiêm trọng người chết
Người giả mạo hoặc sửa chữa di chúc trái pháp luật

Tuy nhiên, nếu người để lại di sản biết hành vi đó mà vẫn cho hưởng thì vẫn có thể được nhận thừa kế.

>>> Xem thêm: Rất nhiều người nhầm lẫn giữa công chứng và chứng thực chữ ký

3. Quy trình và thủ tục nhận thừa kế tài sản

3.1. Xác định di sản thừa kế

Trước tiên cần xác định:

Tài sản nào thuộc quyền sở hữu của người chết
Giá trị di sản
Tình trạng pháp lý của tài sản

Việc xác định chính xác giúp:

Tránh tranh chấp
Đảm bảo phân chia đúng quy định

3.2. Chuẩn bị hồ sơ khai nhận di sản

Các giấy tờ thường cần có gồm:

Giấy chứng tử
CCCD của người thừa kế
Giấy tờ chứng minh quan hệ
Giấy tờ về tài sản

Tùy từng loại tài sản có thể cần bổ sung thêm giấy tờ liên quan.

3.3. Công chứng văn bản thừa kế

Người thừa kế có thể thực hiện:

Văn bản khai nhận di sản
Văn bản thỏa thuận phân chia di sản

Việc công chứng giúp:

Xác nhận tính hợp pháp
Làm căn cứ sang tên tài sản

3.4. Sang tên tài sản thừa kế

Sau khi hoàn tất thủ tục thừa kế, người được hưởng cần:

Đăng ký sang tên tài sản
Thực hiện nghĩa vụ tài chính (nếu có)

Việc sang tên giúp:

Xác lập quyền sở hữu hợp pháp
Tránh tranh chấp về sau

4. Những lưu ý quan trọng khi thực hiện thừa kế tài sản

4.1. Cần phân biệt tài sản riêng và tài sản chung

Không phải toàn bộ tài sản đứng tên người chết đều là di sản thừa kế.

Cần xác định rõ:

Tài sản riêng
Tài sản chung vợ chồng
Phần sở hữu của từng người

Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến phần di sản được chia.

4.2. Lưu ý về thời hiệu thừa kế

Pháp luật quy định thời hiệu yêu cầu chia di sản:

30 năm đối với bất động sản
10 năm đối với động sản

Hết thời hiệu có thể:

Mất quyền yêu cầu chia di sản

4.3. Hạn chế tranh chấp bằng việc lập di chúc

Để hạn chế tranh chấp, người có tài sản nên:

Lập di chúc rõ ràng
Công chứng di chúc
Xác định cụ thể người hưởng

Điều này giúp:

Tiết kiệm thời gian giải quyết
Hạn chế mâu thuẫn gia đình

4.4. Nên thực hiện thủ tục tại tổ chức công chứng uy tín

Việc thực hiện thủ tục thừa kế tại tổ chức công chứng uy tín giúp:

Đảm bảo hồ sơ đúng quy định
Hạn chế sai sót pháp lý
Được hướng dẫn đầy đủ thủ tục cần thiết

>>> Xem thêm: Không rành luật? Dịch vụ sang tên sổ đỏ tại Hà Nội sẽ hỗ trợ bạn.

Kết luận

Thừa kế tài sản là một trong những vấn đề pháp lý quan trọng và thường phát sinh nhiều tranh chấp trong thực tế. Việc hiểu rõ ai là người được hưởng thừa kế theo pháp luật, thứ tự hàng thừa kế cũng như quy trình thực hiện thủ tục sẽ giúp các bên bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình và hạn chế rủi ro pháp lý. Nắm vững các quy định liên quan đến thừa kế tài sản còn giúp quá trình phân chia di sản diễn ra minh bạch, đúng pháp luật và ổn định quan hệ gia đình.

Để được tư vấn và hỗ trợ thực hiện thủ tục khai nhận di sản, phân chia thừa kế hoặc công chứng các văn bản liên quan một cách nhanh chóng, chính xác và đúng quy định pháp luật, hãy liên hệ với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn trong mọi giao dịch pháp lý.

>>> Xem thêm: Quyền thừa kế của vợ hoặc chồng với tài sản trong dự án hạ tầng.

>>> Xem thêm: Nhiều người chọn dịch thuật lấy ngay để tiết kiệm thời gian

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
Xem thêm…

Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
Hotline: 0966.22.7979
Email: ccnguyenhue165@gmail.com