Trong thực tế hiện nay, nhiều cá nhân tham gia đầu tư, mua bán hoặc sở hữu tài sản nằm trong các dự án hạ tầng như dự án khu đô thị, khu tái định cư, dự án giao thông, khu công nghiệp hoặc các dự án phát triển bất động sản. Khi một bên vợ hoặc chồng qua đời, vấn đề xác định quyền thừa kế của vợ hoặc chồng với tài sản trong dự án hạ tầng thường phát sinh nhiều tranh chấp do tài sản chưa hoàn thiện pháp lý hoặc chưa được cấp giấy chứng nhận.
Việc hiểu đúng quy định pháp luật sẽ giúp các bên xác định chính xác quyền lợi của mình, đồng thời hạn chế các rủi ro pháp lý liên quan đến thừa kế tài sản trong dự án.
>>> Xem thêm: Có những điều bạn nên biết trước khi đến văn phòng công chứng
1. Khái niệm và đặc điểm của tài sản trong dự án hạ tầng
1.1. Tài sản trong dự án hạ tầng là gì?
Tài sản trong dự án hạ tầng là các tài sản hình thành hoặc tồn tại trong các dự án phát triển hạ tầng, bao gồm:
- Nhà ở hình thành trong tương lai
- Đất nền dự án
- Suất tái định cư
- Quyền góp vốn đầu tư dự án
- Tài sản gắn liền với dự án xây dựng
Đây là nhóm tài sản có đặc điểm pháp lý khá phức tạp vì:
- Có thể chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý
- Chưa được cấp sổ đỏ hoặc giấy chứng nhận quyền sở hữu
- Đang trong quá trình đầu tư hoặc xây dựng
1.2. Tài sản trong dự án hạ tầng có được thừa kế không?
Theo quy định pháp luật, tài sản trong dự án hạ tầng vẫn có thể được để lại thừa kế nếu:
- Người chết có quyền sở hữu hoặc quyền tài sản hợp pháp
- Có giấy tờ chứng minh quyền liên quan đến tài sản
Ví dụ:
- Hợp đồng mua bán với chủ đầu tư
- Hợp đồng góp vốn
- Biên lai thanh toán
- Văn bản phân chia suất tái định cư
Do đó, dù tài sản chưa hoàn thiện pháp lý, quyền tài sản vẫn có thể trở thành di sản thừa kế.
1.3. Đặc điểm pháp lý dễ phát sinh tranh chấp
Một số đặc điểm khiến loại tài sản này dễ xảy ra tranh chấp gồm:
- Tài sản chưa có giấy chứng nhận
- Chưa xác định rõ là tài sản chung hay riêng
- Có nhiều người cùng góp vốn
- Giá trị tài sản biến động lớn theo thị trường
Vì vậy, việc xác định quyền sở hữu và quyền thừa kế cần được xem xét kỹ lưỡng.
2. Quy định về quyền thừa kế của vợ hoặc chồng đối với tài sản trong dự án hạ tầng
2.1. Xác định tài sản chung hay tài sản riêng
Đây là vấn đề quan trọng đầu tiên khi giải quyết thừa kế.
Nếu tài sản được hình thành trong thời kỳ hôn nhân thì thường được xác định là:
- Tài sản chung của vợ chồng
Trừ trường hợp:
- Có thỏa thuận tài sản riêng
- Được tặng cho riêng
- Được thừa kế riêng
Việc xác định đúng bản chất tài sản sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến phần di sản được chia.
2.2. Quyền của vợ hoặc chồng khi một bên qua đời
Khi một bên chết, cần xác định:
- Phần tài sản thuộc quyền sở hữu của người còn sống
- Phần tài sản thuộc di sản thừa kế
Ví dụ:
Nếu tài sản là tài sản chung của vợ chồng thì:
- Người còn sống sở hữu 1/2 tài sản
- 1/2 còn lại mới được đưa vào chia thừa kế
Người vợ hoặc chồng còn sống đồng thời cũng là:
- Người thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất
2.3. Trường hợp có di chúc
Nếu người chết có lập di chúc hợp pháp:
- Việc phân chia di sản sẽ thực hiện theo nội dung di chúc
Tuy nhiên, pháp luật vẫn bảo vệ quyền lợi của:
- Vợ hoặc chồng
- Con chưa thành niên
- Người không có khả năng lao động
Trong một số trường hợp, dù không được chỉ định trong di chúc, họ vẫn được hưởng phần di sản bắt buộc.
2.4. Trường hợp không có di chúc
Nếu không có di chúc:
- Di sản sẽ chia theo pháp luật
Những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất gồm:
- Vợ hoặc chồng
- Cha mẹ
- Con của người chết
Phần di sản thường được chia đều giữa những người cùng hàng thừa kế.
>>> Xem thêm: Không phải ai cũng hiểu đúng về công chứng ủy quyền
3. Những khó khăn thường gặp khi thừa kế tài sản trong dự án hạ tầng
3.1. Tài sản chưa được cấp giấy chứng nhận
Đây là tình huống rất phổ biến.
Khi chưa có giấy chứng nhận:
- Việc xác định quyền sở hữu gặp khó khăn
- Thủ tục khai nhận di sản phức tạp hơn
Người thừa kế cần chuẩn bị:
- Hợp đồng mua bán
- Hồ sơ thanh toán
- Giấy tờ chứng minh quyền tài sản
3.2. Dự án chưa hoàn thành hoặc chưa bàn giao
Nhiều trường hợp:
- Dự án đang xây dựng
- Chưa nhận nhà hoặc đất
- Chủ đầu tư chưa hoàn tất pháp lý
Điều này dẫn đến:
- Khó xác định giá trị tài sản
- Khó sang tên cho người thừa kế
3.3. Tranh chấp giữa các đồng thừa kế
Một số tranh chấp thường gặp gồm:
- Tranh chấp về công sức đóng góp
- Tranh chấp tài sản chung – riêng
- Tranh chấp quyền quản lý tài sản
Các tranh chấp này thường kéo dài nếu:
- Không có di chúc rõ ràng
- Hồ sơ pháp lý không đầy đủ
3.4. Nghĩa vụ tài chính chưa hoàn thành
Nhiều tài sản trong dự án còn:
- Nợ tiền góp vốn
- Nợ tiền mua nhà
- Chưa hoàn tất nghĩa vụ thuế phí
Người thừa kế có thể phải:
- Tiếp tục thực hiện nghĩa vụ tài chính
- Hoàn thành thủ tục với chủ đầu tư
4. Những lưu ý quan trọng khi lập di chúc và thực hiện thừa kế tài sản trong dự án hạ tầng
4.1. Nên lập di chúc rõ ràng
Để hạn chế tranh chấp, cần:
- Ghi rõ tài sản thuộc dự án nào
- Xác định cụ thể quyền tài sản
- Chỉ rõ người được hưởng
Việc mô tả càng chi tiết càng giúp:
- Dễ thực hiện thủ tục thừa kế
- Tránh hiểu sai nội dung di chúc
4.2. Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý
Các giấy tờ cần lưu giữ gồm:
- Hợp đồng mua bán
- Phiếu thu, chứng từ thanh toán
- Văn bản của chủ đầu tư
- Hồ sơ dự án
Đây là căn cứ quan trọng để:
- Chứng minh quyền sở hữu
- Thực hiện thủ tục khai nhận di sản
4.3. Xác định rõ tài sản chung và riêng
Vợ chồng nên:
- Có thỏa thuận rõ ràng về tài sản
- Lưu giữ chứng cứ nguồn gốc tài sản
Điều này giúp:
- Hạn chế tranh chấp sau này
- Dễ dàng xác định phần di sản
4.4. Nên thực hiện công chứng, tư vấn pháp lý
Do tính chất phức tạp của tài sản trong dự án hạ tầng, người dân nên:
- Tham khảo ý kiến luật sư hoặc công chứng viên
- Thực hiện công chứng di chúc hoặc văn bản thỏa thuận
Điều này giúp:
- Đảm bảo tính pháp lý
- Hạn chế rủi ro vô hiệu hoặc tranh chấp
>>> Xem thêm: Nhà đã mua, bước tiếp theo là dịch vụ sang tên sổ hồng
Kết luận
Quyền thừa kế của vợ hoặc chồng với tài sản trong dự án hạ tầng là vấn đề pháp lý khá phức tạp do liên quan đến nhiều yếu tố như quyền sở hữu, tình trạng pháp lý của dự án và xác định tài sản chung – riêng. Việc hiểu đúng quy định pháp luật, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và lập di chúc rõ ràng sẽ giúp hạn chế tranh chấp, đồng thời đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các thành viên trong gia đình. Nắm rõ các quy định về quyền thừa kế của vợ hoặc chồng với tài sản trong dự án hạ tầng cũng giúp quá trình khai nhận và phân chia di sản được thực hiện thuận lợi, đúng pháp luật.
Để được tư vấn và hỗ trợ thực hiện thủ tục thừa kế, lập di chúc, công chứng văn bản liên quan đến tài sản trong dự án hạ tầng một cách nhanh chóng và chính xác, hãy liên hệ với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn trong mọi giao dịch pháp lý.
>>> Xem thêm: Đất được giao từ chương trình dân số trong thời kỳ hôn nhân.
>>> Xem thêm: Bạn đã hiểu đúng bản chất của chứng thực chữ ký chưa?
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
