Trong thực tế, nhiều người cho rằng khi đã có di chúc thì việc phân chia tài sản sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào ý chí của người lập di chúc. Tuy nhiên, pháp luật vẫn có những quy định nhằm bảo vệ quyền lợi của vợ hoặc chồng trong một số trường hợp nhất định. Việc hiểu rõ quyền thừa kế của vợ và chồng với tài sản trong trường hợp di chúc là rất quan trọng để tránh tranh chấp và đảm bảo quyền lợi hợp pháp.

>>> Xem thêm: Đừng bỏ lỡ danh sách văn phòng công chứng quận Hai Bà Trưng

1. Khái niệm và nguyên tắc thừa kế theo di chúc

1.1. Thừa kế theo di chúc là gì?

Thừa kế theo di chúc là việc chuyển dịch tài sản của người đã chết cho người khác theo ý chí được thể hiện trong di chúc.

Di chúc có thể quy định:

Người được hưởng di sản
Phần tài sản được hưởng
Điều kiện kèm theo (nếu có)

Người lập di chúc có quyền:

Chỉ định bất kỳ ai là người thừa kế
Phân chia tài sản theo ý muốn

1.2. Nguyên tắc tôn trọng ý chí của người lập di chúc

Pháp luật tôn trọng quyền định đoạt tài sản của cá nhân.

Do đó, về nguyên tắc:

Việc phân chia di sản sẽ theo nội dung di chúc
Người được chỉ định sẽ được hưởng di sản

Tuy nhiên, nguyên tắc này không phải là tuyệt đối mà vẫn có giới hạn.

1.3. Giới hạn của quyền lập di chúc

Trong một số trường hợp, pháp luật vẫn bảo vệ quyền lợi của:

Vợ hoặc chồng
Con chưa thành niên
Người không có khả năng lao động

Những người này có thể được hưởng di sản:

Dù không được chỉ định trong di chúc

2. Quyền thừa kế của vợ và chồng trong trường hợp có di chúc

2.1. Trường hợp được chỉ định trong di chúc

Nếu vợ hoặc chồng được ghi nhận trong di chúc:

Sẽ được hưởng tài sản theo nội dung di chúc
Có thể hưởng toàn bộ hoặc một phần

Quyền lợi phụ thuộc vào:

Ý chí của người lập di chúc
Nội dung cụ thể của văn bản

2.2. Trường hợp không được chỉ định trong di chúc

Nếu không được ghi trong di chúc, vợ hoặc chồng vẫn có thể được hưởng di sản nếu thuộc trường hợp:

Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc

Cụ thể:

Nếu không có khả năng lao động
Hoặc thuộc diện được pháp luật bảo vệ

Khi đó, họ vẫn được hưởng một phần di sản nhất định.

2.3. Quyền đối với tài sản chung của vợ chồng

Một điểm rất quan trọng là:

Không phải toàn bộ tài sản đều là di sản

Đối với tài sản chung của vợ chồng:

Một nửa thuộc quyền sở hữu của người còn sống
Chỉ phần còn lại mới là di sản để chia

Do đó, vợ hoặc chồng luôn có quyền:

Sở hữu phần tài sản của mình trước khi chia thừa kế

2.4. Trường hợp bị truất quyền thừa kế

Người lập di chúc có thể:

Truất quyền hưởng di sản của vợ hoặc chồng

Tuy nhiên, việc truất quyền này:

Không áp dụng tuyệt đối với người thuộc diện bảo vệ đặc biệt

Do đó, cần xem xét kỹ từng trường hợp cụ thể.

>>> Xem thêm: Làm sao hoàn tất thủ tục chuyển nhượng nhà đất nhanh?

3. Cách xác định phần tài sản vợ hoặc chồng được hưởng

3.1. Xác định tài sản riêng và tài sản chung

Trước khi chia thừa kế, cần phân định rõ:

Tài sản riêng của người chết
Tài sản chung của vợ chồng

Việc xác định này giúp:

Tránh nhầm lẫn
Đảm bảo phân chia đúng quy định

3.2. Xác định di sản thực tế

Di sản chỉ bao gồm:

Phần tài sản thuộc quyền sở hữu của người chết

Sau khi trừ:

Nghĩa vụ tài chính
Nợ
Chi phí liên quan

3.3. Phân chia theo nội dung di chúc

Sau khi xác định di sản:

Tiến hành chia theo di chúc

Nếu di chúc hợp pháp:

Phải tôn trọng nội dung đã ghi

Trừ trường hợp:

Có người thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc

3.4. Trường hợp di chúc không hợp pháp

Nếu di chúc bị vô hiệu:

Di sản sẽ được chia theo pháp luật

Khi đó, vợ hoặc chồng:

Thuộc hàng thừa kế thứ nhất
Được hưởng phần bằng các đồng thừa kế khác

4. Những lưu ý quan trọng để bảo vệ quyền lợi của vợ và chồng

4.1. Nên lập di chúc rõ ràng, minh bạch

Để tránh tranh chấp, cần:

Ghi rõ phần tài sản
Xác định rõ người hưởng
Tránh nội dung mâu thuẫn

4.2. Hiểu rõ quyền đối với tài sản chung

Vợ hoặc chồng cần nắm rõ:

Quyền sở hữu của mình đối với tài sản chung

Điều này giúp:

Tránh bị xâm phạm quyền lợi
Đảm bảo không bị chia sai

4.3. Kiểm tra tính hợp pháp của di chúc

Cần đảm bảo:

Di chúc được lập đúng quy định
Không bị ép buộc
Nội dung hợp pháp

Nếu có dấu hiệu vi phạm:

Có thể yêu cầu tuyên bố vô hiệu

4.4. Nên công chứng di chúc

Việc công chứng giúp:

Tăng giá trị pháp lý
Hạn chế tranh chấp
Đảm bảo thực hiện đúng ý chí

>>> Xem thêm: Một hồ sơ “chuẩn chỉnh” luôn đi kèm bước chứng thực chữ ký đầy đủ

Kết luận

Quyền thừa kế của vợ và chồng với tài sản trong trường hợp di chúc là vấn đề pháp lý quan trọng, đòi hỏi phải hiểu rõ cả quy định về thừa kế và chế độ tài sản của vợ chồng. Dù di chúc thể hiện ý chí của người để lại tài sản, nhưng pháp luật vẫn đặt ra những giới hạn nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của vợ hoặc chồng. Việc nắm rõ các quy định về quyền thừa kế của vợ và chồng với tài sản trong trường hợp di chúc sẽ giúp bạn tránh được những tranh chấp không đáng có và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình trong quá trình phân chia di sản.

Để được tư vấn và hỗ trợ lập di chúc, phân chia tài sản đúng quy định pháp luật, hãy liên hệ với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng. Chúng tôi có đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm, sẵn sàng hỗ trợ bạn trong mọi giao dịch pháp lý.

>>> Xem thêm: Quyền của vợ và chồng đối với tài sản của nhau khi chưa ly hôn.

>>> Xem thêm: Không muốn đi lại nhiều? Chọn dịch vụ sang tên sổ đỏ tại Hà Nội

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
Xem thêm…

Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
Hotline: 0966.22.7979
Email: ccnguyenhue165@gmail.com